Bir Web Projesine Başlamadan Önce Netleştirmeniz Gerekenler

Bir web projesine başlamadan önce yalnızca kaç sayfa yapılacağını belirlemek yeterli değildir. Projenin amacı, hedef kullanıcı, içerik sorumluluğu, entegrasyonlar, ölçüm ve yayın sonrası bakım baştan netleşmezse geliştirme sırasında kapsam sürekli değişebilir.

İyi bir başlangıç dokümanı teknik terimlerle dolu olmak zorunda değildir. Asıl hedef, ekipteki herkesin aynı ürünü tarif ettiğinden emin olmaktır.

Projenin iş hedefi nedir?

İlk soru "site nasıl görünsün?" değil, "site hangi işi yapmalı?" olmalıdır.

Örnek hedefler:

• Kurumsal güven oluşturmak
• Teklif talebi toplamak
• Ürün satmak
• Bayi başvurusu almak
• İş başvurusu toplamak
• Randevu oluşturmak
• Teknik doküman sunmak
• Yeni pazara veya dile açılmak

Bir projede birden fazla hedef olabilir. Ancak hangisinin birinci öncelik olduğu bilinmezse ana sayfadaki mesajdan navigasyona kadar birçok karar belirsiz kalır.

Hedef kullanıcı kim?

"Herkes" kullanışlı bir hedef kitle tanımı değildir.

Örneğin aynı şirket sitesini şu kişiler farklı beklentilerle ziyaret edebilir:

• Satın alma sorumlusu
• Son kullanıcı
• Bayi
• İş adayı
• Yatırımcı
• Mevcut müşteri

Her grup için ayrı sayfa açmak gerekmeyebilir. Ancak hangi kullanıcının hangi bilgiye en hızlı ulaşması gerektiği planlanmalıdır.

Site haritası ve sayfa kapsamı nasıl belirlenecek?

Tasarım başlamadan önce kaba bir site haritası çıkarın.

Örneğin:

• Ana sayfa
• Hakkımızda
• Hizmetler
  • Hizmet A
  • Hizmet B
• Referanslar
• Blog
• Kariyer
• İletişim

Ardından her sayfa için şu üç bilgiyi yazın:

1. Sayfanın amacı
2. Sayfanın ana mesajı
3. Kullanıcıdan beklenen sonraki adım

Bu çalışma, benzer sayfaların gereksiz yere çoğalmasını ve tasarım bittikten sonra içerik yapısının yeniden kurulmasını azaltır.

İçerikleri kim hazırlayacak?

Web projelerinde takvimi geciktiren konulardan biri içerik sorumluluğunun belirsiz olmasıdır.

Başta şu sorular cevaplanmalıdır:

• Metinleri kim yazacak?
• Var olan metinler yeniden kullanılacak mı?
• Çevirileri kim yapacak?
• Ürün veya hizmet görselleri hazır mı?
• Ekip fotoğrafları gerekiyor mu?
• Referans kullanımı için izin var mı?
• Teknik dokümanlar kimden alınacak?
• Eski siteden hangi içerikler taşınacak?

"Tasarım ortaya çıkınca metinleri yazarız" yaklaşımı bazı projelerde çalışabilir ancak içerik uzunluğu ve hiyerarşi tasarımı doğrudan etkiliyorsa tekrar iş üretir.

Hangi özellikler gerçekten gerekli?

Özellik listesinde her isteği aynı önemde görmeyin.

Örneğin:

• Çoklu dil
• Teklif formu
• Üyelik
• Ürün filtresi
• Arama
• Harita
• CRM entegrasyonu
• Canlı destek
• Kariyer başvurusu
• Dosya yükleme
• Online ödeme

Her özellik için şu soruları sorun:

• Hangi kullanıcı bunu kullanacak?
• Hangi iş ihtiyacını çözüyor?
• İlk sürüm için zorunlu mu?
• Hangi sisteme bağlı?
• Yönetimi kim yapacak?

Entegrasyonlar baştan bilinmeli

Basit görünen bir web projesi arka tarafta farklı sistemlere bağlı olabilir.

Örneğin:

• CRM
• ERP
• E-posta pazarlama
• Ödeme sistemi
• Kargo
• Takvim
• WhatsApp
• İş ilanı sistemi
• Harici ürün veritabanı
• Analitik araçları

"CRM'e bağlanacak" ifadesi tek başına teknik kapsam değildir. Hangi verinin hangi yönde, hangi sıklıkta ve hangi kuralla taşınacağı tanımlanmalıdır.

Yönetim panelinde kim ne yapacak?

İçerik yönetiminde rolleri planlayın.

Örneğin:

• Editör blog yazabilir ancak site ayarlarını değiştiremez.
• İnsan kaynakları yalnızca ilan ve başvuruları görebilir.
• Pazarlama ekibi landing page oluşturabilir.
• Yönetici tüm içerikleri yayınlayabilir.

Bu ayrım özellikle birden fazla kişinin yönettiği sitelerde sonradan eklenmek yerine başlangıçta düşünülmelidir.

SEO ve URL yapısı ne olacak?

Mevcut bir site yenileniyorsa yeni tasarımdan önce mevcut URL'lerin envanteri çıkarılmalıdır.

Şunları belirleyin:

• Hangi sayfalar korunacak?
• Hangi sayfalar birleşecek?
• Hangi adresler değişecek?
• Eski URL'ler nereye yönlenecek?
• Başlık ve açıklamalar taşınacak mı?
• Blog yapısı değişecek mi?

URL değişiklikleri yalnızca estetik sebeple yapılmamalıdır. Mevcut sayfaların arama performansı, bağlantıları ve işlevi incelenmeden toplu adres değişikliği risklidir.

Ölçüm planı proje kapsamına dahil mi?

Site yayınlandıktan sonra başarının nasıl ölçüleceği baştan tanımlanmalıdır.

Örneğin:

İş hedefi	Ölçülebilecek olay
Teklif toplamak	Başarılı teklif formu
Telefon talebi	Telefon bağlantısı veya çağrı ölçümü
Randevu	Başarılı randevu
Satış	Tamamlanan satın alma
İş başvurusu	Tamamlanan başvuru
İçerik kullanımı	İlgili hizmet sayfasına geçiş

Yalnızca Analytics kodunun eklenmiş olması ölçüm planı değildir.

Yayın sonrası sorumluluk kimde?

Web sitesi yayına çıktığında proje bitmiş sayılmaz.

Başta şu konular kararlaştırılmalıdır:

• Hosting kimin hesabında?
• Alan adı kimin kontrolünde?
• Yedekleme kim tarafından yapılacak?
• Güvenlik güncellemeleri kimde?
• İçerik güncellemelerini kim yapacak?
• Hata bildirimi nasıl yapılacak?
• Bakım anlaşması var mı?
• Kaynak kod ve tasarım dosyaları nasıl teslim edilecek?

Kopyalanabilir web projesi başlangıç brifi

Aşağıdaki şablonu proje toplantısından önce doldurabilirsiniz.

PROJENİN AMACI
Ana iş hedefi:
İkincil hedefler:
Başarıyı nasıl ölçeceğiz:

KULLANICILAR
Birincil kullanıcı:
Diğer kullanıcı grupları:
Kullanıcının sitedeki ana görevi:

KAPSAM
Zorunlu sayfalar:
Zorunlu özellikler:
Sonraki faza bırakılabilecekler:
Kapsam dışı işler:

İÇERİK
Metin sorumlusu:
Görsel sorumlusu:
Çeviri gerekiyor mu:
Eski siteden taşınacak içerikler:

ENTEGRASYON
Bağlanılacak sistemler:
Veri yönü:
API veya erişim durumu:

TEKNİK
Alan adı:
Hosting:
Mevcut altyapı:
Çoklu dil:
Kullanıcı rolleri:

YAYIN
Yönlendirme gereken eski URL'ler:
Analitik ve dönüşüm takibi:
Test sorumlusu:
Canlıya alma onayı:

YAYIN SONRASI
Bakım:
Yedekleme:
Güncelleme:
Destek:

Bu brifte cevaplanamayan her alan projeyi durdurmak zorunda değildir. Ancak belirsizlikler görünür hale geldiğinde teklif, takvim ve sorumluluklar daha gerçekçi planlanabilir.